Restauracja i prace rekonstrukcyjno-budowlane przy XIII-wiecznym zabytkowym zespole sakralnym OO. Franciszkanów w Gnieźnie przy ul. Franciszkańskiej 12-etap końcowy

Okres realizacji projektu: 22.10.2015 – 30.09.2017
Całkowita wartość projektu: 8.999.768,00 pln
Program: WRPO na lata 2014-2020
Priorytet VI „Turystyka i środowisko kulturowe”
Działanie 4.4. „Rozwój kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego”
Poddziałanie 4.4.1. „Inwestycje w obszarze dziedzictwa kulturowego regionu”

Przedmiotowy projekt był zwieńczeniem trwających od wielu lat prac renowacyjnych, konserwatorskich i budowlanych a zarazem udostępniających przy zespole klasztornym Franciszkanów. Plan realizacji trzyetapowego programu (rozpoczętego projektem rewitalizacji biblioteki i kontynuowanego projektem renowacji wnętrza kościoła), miał na celu przywrócenie dawnej świetności obiektom stanowiącym obok Wzgórza Lecha najważniejszy zabytek Gniezna. Realizowany zakres prac służył przede wszystkim maksymalnemu odtworzeniu oryginalnego charakteru zabudowy.

Długa i burzliwa historia zabytku zespołu klasztornego wiązała się z licznymi przebudowami i zmianami charakteru architektonicznego. Restauracja w tym projekcie (kontynuacji podjętych już wcześniej działań), służyła powrotowi do oryginalnej formy, tam gdzie to było możliwe. Stąd zaplanowano wcześniej szeroki zakres prac badawczych: archeologicznych i konserwatorskich.

W ramach tego projektu wykonano szeroki zakres prac: zakończono prace konserwatorskie i remontowo-budowlane przy renowacji wypraw tynkarskich elewacji kościoła. Wewnętrzne prace konserwatorsko-budowlane i wykończeniowe w kościele dotyczyły renowacji organów piszczałkowych wraz z szafą i prospektem organowym oraz renowacją drewnianej podłogi na całym chórze muzycznym. Zostały zrekonstruowane i przywrócone w działaniu dzwony na wieży kościoła: jeden uszkodzony został zdjęty, poddany konserwacji i jest obecnie eksponowany pod chórem kościelnym w części oratorium bł. Jolenty. Prace konserwatorsko-remontowe w klasztorze polegały na restauracji ścian, sklepień i posadzek korytarzu parteru i pietra z ujednoliceniem historycznym, uwzględniającym przyjęte rozwiązania w przyległych częściach realizowanych w poprzednich projektach.

Prace przy budynkach znajdujących się na terenie klasztoru polegały przede wszystkim na remoncie dachów i elewacji dla scalenia formy architektonicznej wszystkich obiektów na zabytkowym terenie. Budynek „ziemianka” – został rozebrany – ze względu na fakt, że „ziemianka” nie miała potwierdzonego uwarunkowania historycznego dla tego terenu. Wykonane prace przy zagospodarowaniu terenu wokół zabytkowego zespołu i przy wewnętrznym wirydarzu, zostały z całą starannością nie tylko zaprojektowane ale i wykonane. Stworzyło to zarazem część architektoniczną, która doskonale wpisuje się w całość założenia zabytkowego tereny wraz z budynkami. Wykonanie nowych instalacji elektrycznych, instalacji wod.-kan. oraz instalacji systemu sygnalizacji ppoż., daje gwarancję zachowania bezpiecznie tego, co w takim trudzie i przy ogromnych nakładach środków zostało zrobione.

PROMOCJA

W ramach realizowanych programów unijnych, udało się również przygotować i wydać wiele materiałów, przyczyniających się do promocji tego miejsca. Wcześnie, został wydany album o kościele, a obecnie folder z krótką historią Franciszkanów i miejsca, którym się opiekują. Wydano wiele obrazków i pocztówek z elementami zabytkowego wyposażenia kościoła oraz medale pamiątkowe Matki Bożej Pocieszenia Pani Gniezna i bł. Jolenty.

PODSUMOWANIE

Zabytkowy zespół sakralny Franciszkanów, to niezwykle charakterystyczny zabytek Gniezna – jednego z najważniejszych miast w historii Polski i jednej z wizytówek turystycznych Wielkopolski. W wyniku realizacji projektów do zwiedzania udostępniony został obiekt o unikatowym charakterze będący świadectwem zmieniających się i burzliwych losów Gniezna.

Poprzez to, co się dokonało w ostatnich latach, możemy otwarcie i śmiało mówić o znaczącym zwiększeniu atrakcyjności kulturowej i turystycznej subregionu Gniezna. To też zarazem kolejna w regionie adaptacja znaczącego zabytku na cele kulturalne. Już dziś z opinii zasłyszanych nie tyko od gnieźnieńskich Franciszkanów ale i od społeczności lokalnej, możemy często usłyszeć, że ilość odwiedzających to miejsce w ciągu roku a także ilość wiernych uczestniczących tutaj w życiu religijnym, zdecydowanie i systematycznie wzrasta. Widzimy też coraz więcej realizowanych zgodnie z przyjętymi założeniami, wydarzeń kulturalnych. Podejmowana jest współpraca z władzami miasta w celu rozszerzenia oferty kulturalnej w tym miejscu. A wszystko to jest możliwe dzięki temu, że udało się przywrócić pierwotny charakter barokowego, zabytkowego kompleksu. Można wsłuchiwać się w różne opinie i teorie ale my jako Franciszkanie z całą odpowiedzialnością możemy powiedzieć, że bez środków unijnych oraz zrozumienia i pomocy władz miasta, tak szeroki zakres prac i w tak krótkim czasie zrealizowany, nie byłby możliwy. Za to chwała i wdzięczność wszystkim życzliwym, którzy pozostają w naszej wdzięczności i pamięci modlitewnej.
opracował:

O. Leszek Klekociuk
pełnomocnik Beneficjenta